مدت زمان مناسب هر جلسه دوره آموزشی چقدر است؟ راهنمای ویدئو و کلاس زنده
برای طراحی درس ضبطشده، ویدئوی ۵ تا ۱۰ دقیقهای نقطهٔ شروع مناسبی است. برای کلاس زنده میتوانید از ۶۰ تا ۹۰ دقیقه شروع کنید، به شرط آنکه بخشی از زمان به پرسش، تمرین و بازخورد برسد. این بازهها قانون نیستند؛ مدت مناسب هر جلسه دوره آموزشی را هدف درس، نوع فعالیت و رفتار فراگیران تعیین میکند. اگر توضیح یک مبحث ۳۰ دقیقه طول میکشد، لازم نیست همهٔ آن را در یک ویدئو بگذارید یا در دقیقهٔ ششم ناتمام رهایش کنید. هر درس را جایی تمام کنید که یک مفهوم یا مرحله کامل شده باشد.
برای هر نوع جلسه از چه زمانی شروع کنیم؟
«جلسه» در یک دوره آنلاین میتواند یک ویدئوی کوتاه، نمایش مرحلهبهمرحله یا کلاس زنده باشد. هر قالب زمان و کارکرد خودش را دارد. بازههای زیر برای برنامهریزی اولیهاند؛ پس از انتشار، نتیجهٔ یادگیری مخاطبان همان دوره نشان میدهد کجا باید زمان را تغییر دهید.
| نوع جلسه | زمان پیشنهادی برای شروع | چه زمانی مناسب است؟ |
|---|---|---|
| معرفی یک موضوع یا توضیح یک نکته | حدود ۲ تا ۵ دقیقه | وقتی هدف، آمادهکردن ذهن مخاطب یا پاسخ به یک سؤال محدود است. |
| آموزش یک مفهوم در ویدئوی ضبطشده | حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه | وقتی مثال و توضیح لازم را میتوان در یک واحد کامل جا داد. |
| نمایش یک فرایند پیوسته | حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه، اگر لازم باشد | وقتی قطعکردن ویدئو در میانهٔ کار، دنبالکردن مراحل را دشوار میکند. |
| کلاس آنلاین زنده | حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه | وقتی بخشی از زمان به تمرین، گفتوگو و بازخورد اختصاص دارد. |
فراگیر میتواند ویدئوی ضبطشده را متوقف کند یا بخشی را دوباره ببیند. در کلاس زنده، پرسش و پاسخ در همان زمان رخ میدهد. پس برای ویدئو، پایان هر مفهوم مرز طبیعی درس است؛ برای کلاس زنده، باید زمانی هم برای تعامل و تغییر فعالیت کنار بگذارید.
آیا ویدئوی آموزشی باید حتماً زیر شش دقیقه باشد؟
خیر. عدد شش دقیقه با پژوهشی دربارهٔ رفتار تماشای ویدئو در دورههای آزاد آنلاین شناخته شد. گو و همکاران دادههای ۶٫۹ میلیون نوبت تماشا در چهار دورهٔ edX را بررسی کردند. معیارهای آنها مدت تماشا و اقدام به حل سؤال پس از ویدئو بود. در این نمونه، ویدئوهای کوتاهتر با مشارکت بیشتری همراه بودند. پژوهش «سقف توجه انسان» را اندازه نگرفت و نشان نداد که یادگیری پس از دقیقهٔ ششم متوقف میشود.
مخاطب یک دورهٔ تخصصی که برای حل مسئلهای مشخص ثبتنام کرده، ممکن است ویدئویی بلندتر را تا پایان ببیند یا برای فهم بهتر به بخشی از آن برگردد. لاگرستروم و همکاران نیز نشان دادند رفتار تماشای فراگیران ثبتنامشده با یک حد ثابت ششدقیقهای توضیح داده نمیشود. عدد شش دقیقه یادآور خوبی برای حذف مقدمههای طولانی است، اما دلیلی برای ناتمام گذاشتن توضیح نیست.
ویدئوی طولانی هم بهخودیخود آموزش عمیقتری نمیدهد. اگر تعریف یک مفهوم، مثال، تمرین و موضوع بعدی بدون مرز مشخص در یک فایل بیایند، پیدا کردن بخش موردنیاز دشوار میشود. هنگام تعیین پایان درس، از خود بپرسید: فراگیر پس از این ویدئو چه کار مشخصی میتواند انجام دهد یا به چه پرسشی پاسخ میدهد؟
زمان ویدئوی ضبطشده را چگونه تعیین کنیم؟
پیش از ضبط، نتیجهٔ هر درس را در یک جمله بنویسید: «فراگیر پس از این ویدئو میتواند ...». اگر برای کامل کردن جمله چند مهارت مستقل را کنار هم میگذارید، احتمالاً به بیش از یک ویدئو نیاز دارید. برای نمونه، «تشخیص مخاطب دوره» و «نوشتن سرفصل دوره» به هم مربوطاند، اما هرکدام خروجی جداگانهای دارند و میتوانند درس مستقلی باشند.
وقتی یک مفهوم را توضیح میدهید
از مسئلهای شروع کنید که مفهوم قرار است حل کند. اصل مطلب را بگویید، با یک مثال روشنش کنید و پرسشی کوتاه بگذارید تا فراگیر آموختهاش را به کار ببرد. به این ترتیب، طول درس از نیاز توضیح میآید، نه از زمان خالی برنامهٔ ضبط. بررسی برِیم دربارهٔ ویدئوهای آموزشی نیز بر سه عامل در طراحی تأکید دارد: مدیریت بار ذهنی، جلب مشارکت و فرصت یادگیری فعال.
اگر توضیح یک مفهوم واقعاً ۱۲ دقیقه طول میکشد، آن را در دقیقهٔ ششم قطع نکنید. نخست ببینید کدام مثالها ضروریاند و آیا بخشی از درس هدف جداگانهای دارد. اگر همهٔ اجزا به یک نتیجه میرسند، همان ویدئوی کامل و کمی بلندتر را نگه دارید.
وقتی انجام یک کار را نشان میدهید
در آموزش عملی، درس را با پایان یک مرحلهٔ قابلتشخیص تمام کنید. مثلاً در آموزش ساخت سرفصل، «انتخاب نتیجهٔ یادگیری»، «چیدن موضوعها» و «بازبینی ترتیب درسها» سه توقف طبیعیاند. اگر نمایش یک مرحله ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول میکشد، بخشهای تکراری یا انتظارهای بیفایده را حذف کنید. اگر فرایند همچنان پیوسته است، همان مرحله را کامل نشان دهید تا فراگیر بداند بعد از ویدئو چه چیزی ساخته یا بررسی کرده است.
فراتحلیل ری و همکاران دربارهٔ بخشبندی آموزش چندرسانهای از ارائهٔ محتوا در بخشهای معنادار و منسجم پشتیبانی میکند. این یافته دستور برشزدن فیلم در فاصلههای مساوی نیست. پایان یک تصمیم، مفهوم یا مرحله جای مناسبتری برای مکث و تمرین است.
کلاس آنلاین زنده چند دقیقه باشد؟
برای برنامهریزی کلاس زنده، از حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه شروع کنید و همهٔ زمان را به سخنرانی اختصاص ندهید. راهنمای دانشگاه ملبورن زمان قطعی برای کلاس همزمان تعیین نمیکند؛ بر پایهٔ نظر فراگیران، ۹۰ دقیقه را سقف مناسبی پیشنهاد میدهد. این راهنما همچنین توصیه میکند نوع فعالیت را تغییر دهید و برای جلسههای طولانیتر از ۹۰ دقیقه، در هر ساعت دستکم یک وقفهٔ کوتاه بگذارید.
فرض کنید یک کارگاه ۷۵ دقیقهای دربارهٔ طراحی سرفصل دوره دارید. میتوانید ۱۰ دقیقه را برای روشنکردن هدف و سنجش دانش اولیه، ۲۰ دقیقه را برای توضیح یک روش، ۱۵ دقیقه را برای تمرین فردی و ۲۰ دقیقه را برای بررسی نمونهها و پاسخ به پرسشها بگذارید. ۱۰ دقیقهٔ آخر هم به مرور نتیجه و تعیین کار بعدی برسد. این یک نمونهٔ زمانبندی است؛ در آن، فراگیر کاری انجام میدهد و مدرس فرصت دیدن خطاها و دادن بازخورد دارد.
اگر محتوای لازم بیش از ۹۰ دقیقه زمان میخواهد، مشخص کنید کدام بخش به حضور همزمان نیاز دارد. توضیحهای پایه را میتوان پیش از کلاس در قالب ویدئو یا متن داد و زمان زنده را برای تمرین، رفع ابهام و گفتوگو نگه داشت. اگر جلسهٔ بلندتری ضروری است، وقفه را از ابتدا در برنامه بگذارید؛ منتظر خستگی شرکتکنندگان نمانید.
یک درس ۳۰ دقیقهای را چطور بخشبندی کنیم؟
فرض کنید قرار است «طراحی سرفصل یک دورهٔ کوتاه» را آموزش دهید و طرح اولیه یک ویدئوی ۳۰ دقیقهای است. نقطهٔ برش را در دقیقهٔ دهم و بیستم نگذارید؛ ابتدا سه خروجی یادگیری مشخص کنید:
- نتیجهٔ دوره را تعریف کند: ویدئوی ۶ دقیقهای برای نشاندادن روش، سپس ۲ دقیقه برای نوشتن یک جمله دربارهٔ نتیجهٔ دورهٔ خودش.
- موضوعها را به ترتیب بچیند: ویدئوی ۸ دقیقهای همراه با یک نمونه، سپس ۳ دقیقه برای تهیهٔ فهرست اولیهٔ درسها.
- سرفصل را بازبینی کند: ویدئوی ۷ دقیقهای برای نشاندادن معیارهای بازبینی، سپس ۲ دقیقه برای حذف یا جابهجایی موضوعهای اضافی.
دو دقیقه هم برای مرور خروجی نهایی بگذارید. این برنامه ۲۱ دقیقه ویدئو و ۹ دقیقه تمرین و مرور دارد؛ کل مسیر همچنان ۳۰ دقیقه است. فراگیر میان بخشها کاری انجام میدهد و بعداً میتواند مستقیم به مرحلهای برگردد که برایش دشوار بوده است. اگر یک مرحله توضیح بیشتری میخواهد، زمان همان بخش را افزایش دهید؛ قرار نیست هر سه ویدئو هماندازه باشند.
از کجا بفهمیم زمان انتخابشده مناسب بوده است؟
بعد از انتشار، میانگین زمان تماشا را در کنار نشانههای دیگر بخوانید: فراگیران کجا ویدئو را رها میکنند، کدام بخش را دوباره میبینند، چند نفر تمرین پس از درس را انجام میدهند و پاسخهایشان چه خطایی را نشان میدهد؟ بازپخش یک بخش میتواند از اهمیت یا دشواری آن خبر دهد؛ از این عدد بهتنهایی نمیشود نتیجه گرفت ویدئو طولانی بوده است.
اگر افت تماشا هنگام تکرار توضیح یا خروج از موضوع رخ میدهد، آن قسمت را کوتاه یا جابهجا کنید. اگر فراگیران ویدئو را کامل میبینند اما در تمرین خطای مشابهی دارند، مثال روشنتر یا فرصت تمرین بیشتری لازم است. یک درس ۱۵ دقیقهای که با نتیجهٔ خوب در تمرین همراه است، فقط به دلیل عبور از مرز ۱۰ دقیقه به برش نیاز ندارد. زمان تماشا رفتار مخاطب را نشان میدهد؛ برای سنجش یادگیری، به کاری نگاه کنید که پس از درس از او برمیآید.
پرسشهای متداول
آیا ویدئوی کوتاهتر همیشه یادگیری بهتری ایجاد میکند؟
خیر. ویدئوی کوتاه پیدا کردن و مرور یک نکته را آسانتر میکند، اما طول ویدئو بهتنهایی کیفیت آموزش را نشان نمیدهد. توضیح کامل، مثال مناسب و تمرین پس از آن هم مهماند. اگر برای کوتاهشدن، فرایندی را در میانه قطع کنید، دنبالکردن مراحلش دشوارتر میشود.
اگر توضیح یک موضوع ۱۵ دقیقه طول بکشد، باید آن را دو قسمت کنیم؟
اگر موضوع دو هدف یا مرحلهٔ مستقل دارد، آن را تقسیم کنید. اگر فراگیر باید فرایندی پیوسته را از آغاز تا پایان ببیند، یک ویدئوی منظم ۱۵ دقیقهای قابلقبول است. بخشهای تکراری را حذف کنید و پس از پایان فرایند، فرصتی برای تمرین یا مرور بگذارید.
در کلاس زنده هر چند دقیقه باید استراحت بدهیم؟
برای جلسههای بیش از ۹۰ دقیقه، راهنمای دانشگاه ملبورن پیشنهاد میکند در هر ساعت دستکم یک وقفهٔ کوتاه بگذارید. در جلسههای کوتاهتر هم نوع فعالیت را پس از یک بخش توضیحی تغییر دهید؛ تمرین، پرسش یا گفتوگو به فراگیر فرصت میدهد از شنیدن صرف فاصله بگیرد.
آیا نرخ تکمیل ویدئو برای انتخاب مدت درس کافی است؟
خیر. تکمیل ویدئو نشان میدهد مخاطب تا پایان آن رسیده است؛ از این عدد بهتنهایی نمیتوان فهمید چه چیزی یاد گرفته. پاسخ تمرین، پرسشهای فراگیران و بخشهایی را که چند بار بازبینی شدهاند هم بررسی کنید. سپس برای همان مخاطب و همان درس تصمیم بگیرید.
راهاندازی رایگان سایت آموزشی با دوریفای
با دوریفای، بدون درگیری فنی آکادمی آنلاین خودتان را بسازید؛ دورههای امن و رمزگذاریشده بفروشید، با درگاه دوریفای پرداختها را دریافت کنید و روی آموزش تمرکز داشته باشید. شروع



