مالیات کسبوکارهای آنلاین در ایران؛ چه کسانی مشمولاند و مالیات چگونه حساب میشود؟
اگر از سایت، پیج اینستاگرام یا پلتفرم آموزشی درآمد دارید، محل فروش شما بهتنهایی معافیت مالیاتی ایجاد نمیکند. باید فروش و هزینهها را ثبت کنید و تکلیف مالیات عملکرد را روشن کنید. در مسیر اظهارنامه، کل فروش یا جمع واریزیها بهتنهایی مبنای محاسبه مالیات عملکرد نیست؛ هزینههای قابل قبول و معافیتهای قانونی هم در تعیین درآمد مشمول مالیات اثر دارند. تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۰ برای برخی مشاغل حقیقی مسیر جداگانهای دارد. وضعیت مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف سامانهٔ مؤدیان را نیز باید بر اساس نوع فعالیت بررسی کرد.
اول وضعیت کسبوکار خود را مشخص کنید
پیش از جستوجوی «درصد مالیات فروش اینترنتی»، مشخص کنید صاحب درآمد چه کسی است و درآمد از فروش چه کالا یا خدمتی به دست میآید. این جدول برای تشخیص مسیر بررسی است؛ حکم نهایی هر پرونده به جزئیات آن بستگی دارد:
| وضعیت فعالیت | مالیات عملکرد | پرسش بعدی درباره ارزش افزوده و صورتحساب |
|---|---|---|
| فروشنده حقیقی در سایت یا پیج | درآمد شغلی او طبق مقررات مشاغل بررسی میشود. | کالای فروختهشده معاف است یا مشمول؟ تکلیف ثبت صورتحساب در سال موردنظر چیست؟ |
| شرکت فروشنده کالا یا خدمات | درآمد شرکت طبق مقررات اشخاص حقوقی بررسی میشود. | نوع کالا یا خدمت، وضعیت کارپوشه و شیوه صدور صورتحساب چیست؟ |
| مدرس یا تولیدکننده دوره آنلاین | درآمد فروش دوره یا ارائه آموزش باید ثبت و تعیین تکلیف شود. | آیا خدمت آموزشی او شرایط معافیت ارزش افزوده، از جمله مجوز لازم، را دارد؟ |
| فریلنسر یا تولیدکننده محتوای تبلیغاتی | حقالزحمه و درآمد قراردادها باید در پرونده مربوط بررسی شود. | نوع خدمت و تکلیف ارزش افزوده و صورتحساب آن چیست؟ |
| فروشنده در مارکتپلیس | فروش از طریق پلتفرم، بهخودیخود، تکلیف درآمد فروشنده را حذف نمیکند. | قرارداد مشخص میکند فروشنده کالا به خریدار چه کسی است و پلتفرم چه کارمزدی میگیرد. |
برای فروشندهٔ حقیقی، مواد ۹۳ و ۹۴ قانون مالیاتهای مستقیم مبنای بررسی درآمد شغلیاند. دربارهٔ شرکت، مادهٔ ۱۰۵ قاعدهٔ عمومی مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی را بیان میکند. سایت یا پیج، نوع شخص و ماهیت درآمد را تغییر نمیدهد. قانون مالیاتهای مستقیم در سامانهٔ ملی قوانین
مالیات عملکرد، ارزش افزوده و سامانه مؤدیان چه فرقی دارند؟
مالیات عملکرد: نتیجه فعالیت در یک سال مالی
در مسیر اظهارنامه، محاسبه از فروش و درآمد شروع میشود. مرجوعی مستند، بهای کالای فروختهشده یا هزینهٔ ارائهٔ خدمت و دیگر هزینههای قابل قبول در آن اثر دارند. سپس معافیتها و نرخ قانونی اعمال میشوند. مادهٔ ۱۳۱ برای اشخاص حقیقی نرخهای پلکانی دارد؛ برای شرکتها، نرخ عمومی مادهٔ ۱۰۵ مطرح است، مگر حکم خاصی وجود داشته باشد. این نرخها را روی کل فروش ضرب نکنید. مواد ۹۴، ۱۰۵ و ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم
پرداخت یک هزینه، بهتنهایی به معنی پذیرش مالیاتی آن نیست. هزینه باید به فعالیت مربوط و با اسناد قابل پیگیری باشد؛ الزامات صورتحساب الکترونیکی را نیز باید برای دورهٔ مربوط رعایت کرد. قرارداد تبلیغات، فاکتور خرید، صورتحساب کارمزد پلتفرم و رسید ارسال سفارش به توضیح هزینه کمک میکنند. هزینهٔ شخصی صاحب پیج را هم در هزینههای فعالیت ثبت نکنید. مواد ۱۴۷ و ۱۴۸ قانون مالیاتهای مستقیم؛ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانهٔ مؤدیان
مالیات بر ارزش افزوده: وابسته به کالا یا خدمت و وضعیت مؤدی
مالیات بر ارزش افزوده، حساب جداگانهای از مالیات عملکرد دارد. در فروش مشمول، مالیات و عوارض فروش طبق مقررات از خریدار دریافت میشود و اعتبار مالیاتی خریدهای واجد شرایط در محاسبهٔ دوره اثر میگذارد. برخی کالاها و خدمات نیز معافاند. پس نمیتوان برای همهٔ فروشهای یک فروشگاه اینترنتی، بدون بررسی نوع کالا یا خدمت، ارزش افزوده منظور کرد. مواد ۵، ۸ و ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده
برای فروش دورهٔ آموزشی، این تفاوت مهم است. جزء ۱۴ بند «ب» مادهٔ ۹، خدمات آموزشی دارای مجوز از مراجع ذیصلاح را طبق آییننامهٔ مربوط در شمار معافیتها آورده است. فروش ویدئو یا دورهٔ آنلاین بهخودیخود این شرط را ثابت نمیکند؛ نوع خدمت و مجوز فعالیت باید بررسی شود. معافیت ارزش افزوده هم معافیت خودکار از مالیات عملکرد ایجاد نمیکند. مادهٔ ۹ قانون مالیات بر ارزش افزوده
سامانه مؤدیان: ثبت و گزارش معامله
سامانهٔ مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی به ثبت و گزارش معامله مربوطاند. قانون پایانههای فروشگاهی چارچوب این تکالیف را تعیین میکند و جزئیات اجرایی آن برای همهٔ پروندهها یکسان نیست. در مواردی، رسید پرداخت در حکم صورتحساب الکترونیکی است؛ بااینحال، داشتن درگاه یا کارتخوان بهتنهایی پاسخ همهٔ پرسشها دربارهٔ صورتحساب نیست. وضعیت کارپوشه و تکلیف دورهٔ فعالیت خود را در درگاه ملی خدمات مالیاتی بررسی کنید. قانون پایانههای فروشگاهی و سامانهٔ مؤدیان
مالیات فروش اینترنتی چگونه محاسبه میشود؟ یک مثال روشن
فرض کنید یک فروشگاه در طول سال ۵۰۰ میلیون تومان کالا فروخته و وجه ۳۰ میلیون تومان سفارش مرجوعی را پس داده است. ارقام این جدول فرضیاند و مبلغ مالیات هیچ پروندهای را پیشبینی نمیکنند.
| رویداد | مبلغ فرضی |
|---|---|
| فروش ثبتشده | ۵۰۰ میلیون تومان |
| فروش مرجوع و بازپرداختشده | ۳۰ میلیون تومان |
| فروش خالص پس از مرجوعی | ۴۷۰ میلیون تومان |
| بهای کالاهای فروختهشده | ۲۸۰ میلیون تومان |
| تبلیغات مرتبط با فروش | ۴۰ میلیون تومان |
| بستهبندی | ۱۰ میلیون تومان |
| کارمزد درگاه یا پلتفرم | ۵ میلیون تومان |
| هزینه ارسال پرداختی کسبوکار | ۱۵ میلیون تومان |
| مانده پس از کسر این هزینهها | ۱۲۰ میلیون تومان |
در این نمونه، فروش خالص ۴۷۰ میلیون تومان است. رقم ۱۲۰ میلیون تومان هم ماندهٔ این محاسبه، پیش از تعدیلات و معافیتهای مالیاتی است. برای رسیدن به مبلغ مالیات، باید پذیرش هزینهها، درآمدهای دیگر، معافیتها و نوع شخص را بررسی کرد. اگر خریدار هزینهٔ ارسال را جداگانه پرداخته است، ثبت آن در درآمد و هزینه نیز باید با قرارداد و گردش مالی سازگار باشد.
جمع واریزی حساب بانکی هم لزوماً با این دو رقم برابر نیست. انتقال بین حسابهای خودتان، آوردهٔ سرمایه، قرض، پیشدریافت یا وجه سفارش مرجوعی میتواند در گردش حساب دیده شود. برای هرکدام سند نگه دارید و فروش نقدی یا کارتبهکارت را هم در سوابق فروش ثبت کنید. گزارشی که هر سفارش را به مبلغ دریافتی، بازپرداخت و کارمزد آن وصل کند، اختلافها را روشن میکند.
شخص حقیقی، شرکت و تبصره ماده ۱۰۰
اگر کسبوکار به نام شخص حقیقی فعالیت میکند، مقررات درآمد مشاغل، معافیت مادهٔ ۱۰۱ و نرخهای مادهٔ ۱۳۱ اهمیت دارند. درآمد شرکت طبق مقررات اشخاص حقوقی بررسی میشود و نرخ عمومی مادهٔ ۱۰۵، با رعایت معافیتها و احکام خاص، مطرح است. برای انتخاب میان این دو ساختار، هزینهٔ ادارهٔ شرکت، شکل قراردادها و شیوهٔ برداشت درآمد را هم باید دید. قانون مالیاتهای مستقیم
تبصرهٔ مادهٔ ۱۰۰ برای برخی صاحبان مشاغل حقیقی مسیر تعیین مالیات مقطوع را فراهم میکند. این مسیر معافیت از مالیات نیست و برای هر صاحب پیج یا شرکتی خودکار فعال نمیشود. حدنصاب فروش، شرایط استفاده، فرم و مهلت اقدام را با سال عملکرد تطبیق دهید؛ عدد اعلامشده برای یک سال، معیار سال بعد نیست. پیش از تأیید فرم، مبلغ فروش و اطلاعات فعالیت را با سوابق خود مقایسه کنید. اگر فرم برای پروندهتان ارائه نشده یا شرایط آن را ندارید، تکلیف اظهارنامه را پیگیری کنید. مادهٔ ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم؛ درگاه ملی خدمات مالیاتی
معافیت سالانهٔ مشاغل، نرخ ارزش افزوده و مهلت اظهارنامه هم باید برای دورهٔ درست بررسی شوند. قانون بودجه یا ابلاغیهٔ رسمی ممکن است رقم یا موعد را تغییر دهد. عبارت «مالیات ۱۴۰۵» بهتنهایی نشان نمیدهد عددی به درآمد سال ۱۴۰۵ مربوط است یا به رسیدگی عملکرد ۱۴۰۴. سال عملکرد و متن ابلاغ رسمی را کنار هر رقم بخوانید. برای نمونه، مصوبهٔ منتشرشده در پایگاه ملی قوانین از تمدید مهلت اظهارنامهٔ مشاغل در سال ۱۴۰۵ خبر میدهد. وضعیت پروندهٔ خود را نیز در درگاه ملی خدمات مالیاتی ببینید.
از کجا شروع کنید؟
۱. فروشنده و نوع درآمد را مشخص کنید. فروش کالا، آموزش، حقالزحمه تولید محتوا و کارمزد پلتفرم را در یک عنوان مبهم جمع نکنید. اگر در چند کانال میفروشید، قرارداد هر کانال و هویت فروشنده در آن را ثبت کنید.
۲. پرونده مالیاتی را بررسی یا تکمیل کنید. در درگاه ملی خدمات مالیاتی، اطلاعات هویتی، فعالیت، محل و ابزارهای پرداخت منتسب به فعالیت را با واقعیت تطبیق دهید. کد فعالیت یا اینتاکد باید فعالیت واقعی را نشان دهد؛ انتخاب عنوان نادرست میتواند بعداً توضیح فروش و هزینه را دشوار کند.
۳. وضعیت ارزش افزوده و کارپوشه مؤدیان را جداگانه ببینید. معافیت یک کالا یا خدمت را از روی نام پیج حدس نزنید. برای فروش دوره، مدارک مجوز آموزشی و شرح خدمت را نیز کنار قراردادها نگه دارید.
۴. فروش و هزینه را ماهانه تطبیق دهید. فایل سفارشها، فاکتور خرید، قرارداد تبلیغات، کارمزد پلتفرم، رسید ارسال، برگشت وجه و گردش حساب را کنار هم بگذارید. برای فروش چندکاناله، یک شماره سفارش یکتا کمک میکند یک معامله دوبار ثبت نشود.
۵. مسیر اعلام عملکرد را انتخاب و بهموقع نهایی کنید. اگر فرم تبصره ماده ۱۰۰ برای شخص حقیقی و سال عملکرد موردنظر در دسترس و مناسب است، ارقامش را بررسی کنید؛ در غیر این صورت، تکلیف اظهارنامه را انجام دهید. رسید ثبت یا تأیید نهایی را نگه دارید. درگاه ملی خدمات مالیاتی
خطاهایی که حسابوکتاب مالیات را بههم میزنند
یکی دانستن «فروش»، «سود» و «واریزی بانکی» حسابوکتاب را به هم میزند. ثبتنکردن مرجوعی یا حذف فروش کارتبهکارت هم گزارش را از واقعیت دور میکند. در فروش از مارکتپلیس، مبلغ فروش و کارمزد پلتفرم را بر اساس قرارداد و اسناد، جداگانه نشان دهید.
برای مدرس آنلاین، یک اشتباه دیگر تعمیم معافیت آموزش به هر محصول دیجیتال است. فروش فایل، حق عضویت و ارائه خدمت آموزشیِ دارای شرایط قانونی الزاماً حکم یکسانی ندارند. شرح دقیق محصول و مجوز مرتبط را نگه دارید تا بتوانید وضعیت هر درآمد را جدا توضیح دهید.
پرسشهای رایج درباره مالیات کسبوکارهای آنلاین
پیج اینستاگرام بدون سایت یا اینماد هم مالیات دارد؟
بله، اگر از فروش کالا یا ارائه خدمت درآمد کسب میکند، نداشتن سایت یا اینماد بهخودیخود آن درآمد را از مقررات مالیاتی خارج نمیکند. تکلیف دقیق به صاحب درآمد، ماهیت فعالیت و وضعیت پرونده مربوط است.
اگر همه پولها کارتبهکارت شوند، مالیات حذف میشود؟
خیر. روش دریافت وجه، ماهیت درآمد را عوض نمیکند. فروشهای کارتبهکارت را همراه سفارش و مدارک آن ثبت کنید و واریزیهای غیرمرتبط با کسبوکار را نیز با سند جدا نگه دارید.
سفارش مرجوعشده هم فروش محسوب میشود؟
برای محاسبه فروش خالص، مرجوعی واقعی و بازپرداختشده باید با سند فروش اولیه و برگشت وجه قابل ردیابی باشد. صرف ادعای مرجوعی، بدون ثبت و مدرک، برای توضیح اختلاف فروش و واریزی کافی نیست.
فروش دوره آنلاین از مالیات معاف است؟
فروش آنلاین دوره، معافیت عمومی از مالیات عملکرد ایجاد نمیکند. دربارهٔ ارزش افزوده، خدمات آموزشیِ دارای مجوز و واجد شرایط آییننامه میتوانند مشمول معافیت جزء ۱۴ بند «ب» مادهٔ ۹ باشند. نوع خدمت و مجوز باید جداگانه بررسی شود. قانون مالیات بر ارزش افزوده
اگر فروش کمی داشته باشم، نیازی به پرونده و اظهار درآمد نیست؟
کم بودن فروش بهتنهایی تکلیف ثبت و اعلام درآمد را حذف نمیکند. ممکن است پس از اعمال معافیت قانونی، مالیات پرداختی صفر شود؛ این با بینیازی از بررسی پرونده و انجام تکلیف قانونی تفاوت دارد. برای استفاده از معافیتها و تسهیلات، شروط و موعد همان سال عملکرد را در درگاه رسمی کنترل کنید.
وقتی در سایت، پیج و مارکتپلیس همزمان میفروشم، چه کار کنم؟
همه فروشهای متعلق به کسبوکار را در یک گزارش قابل تطبیق جمع کنید، اما کانال فروش، کارمزد و مرجوعی هر سفارش را جدا نشان دهید. قرارداد پلتفرم را بخوانید تا مشخص باشد فروش به نام چه کسی ثبت میشود و چه کسی مسئول صدور صورتحساب است.
راهاندازی رایگان سایت آموزشی با دوریفای
با دوریفای، بدون درگیری فنی آکادمی آنلاین خودتان را بسازید؛ دورههای امن و رمزگذاریشده بفروشید، با درگاه دوریفای پرداختها را دریافت کنید و روی آموزش تمرکز داشته باشید. شروع



