از کجا بفهمیم برای یک موضوع آموزشی تقاضا وجود دارد؟
برای بررسی تقاضای موضوع آموزشی، سه نوع شاهد را کنار هم بگذارید: مخاطب چه چیزی را جستوجو میکند، در انجام چه کاری گیر کرده است و برای یادگیری چه اقدامی میکند. اگر قرار است دوره پولی باشد، آمادگی پرداخت را هم جداگانه بسنجید. یک عدد جستوجو یا چند نظر مثبت برای شروع تولید کامل کافی نیست. این بررسی کمک میکند پیش از صرف وقت برای ضبط دوره یا نوشتن درسها، موضوع را ادامه دهید، دقیقتر تعریف کنید یا فعلاً کنار بگذارید.
اول مشخص کنید تقاضا را برای چه کسی میسنجید
فرض کنید به جای «آموزش اکسل»، میخواهید «ثبت هزینه و محاسبه سود ماهانه با اکسل برای صاحب فروشگاه کوچک» را آموزش دهید. موضوع دوم مخاطب، مسئله و نتیجه یادگیری روشنتری دارد. تا این سه جزء معلوم نباشد، آمار جستوجو هم پاسخ دقیقی به شما نمیدهد؛ نمیدانید چه کسانی جستوجو کردهاند و آیا همان چیزی را میخواهند که قرار است آموزش دهید.
برای شروع، نتیجه آموزش را در یک جمله بنویسید: «این آموزش به [گروه مخاطب] کمک میکند [کار مشخص] را انجام دهد.» بعد ببینید مخاطب امروز آن کار را چگونه انجام میدهد و کجا گیر میکند. این توصیف، مبنای انتخاب عبارتهای جستوجو، گفتوگو با یادگیرندگان و طراحی درس آزمایشی است. اگر هنوز نمیتوانید نتیجه را روشن بنویسید، موضوع برای سنجش تقاضا بیش از حد کلی است.
سه نوع شاهد را با هم ببینید
جستوجو، روبهرو شدن با مسئله و اقدام برای یادگیری سه شاهد متفاوتاند. هر کدام بخشی از تقاضا را نشان میدهد و محدودیت خودش را دارد.
| نوع شاهد | چه چیزی را نشان میدهد؟ | چه چیزی را ثابت نمیکند؟ |
|---|---|---|
| جستوجو | افرادی درباره موضوع یا مسئله دنبال پاسخاند. | اینکه به یک دوره کامل نیاز دارند یا آن را میخرند. |
| مسئله واقعی | مخاطب برای انجام کاری به کمک نیاز دارد و ممکن است راههای دیگری را هم آزموده باشد. | اینکه قالب آموزش پیشنهادی شما برای او مناسب است. |
| اقدام برای یادگیری یا خرید | فرد درس نمونه را دنبال میکند، تمرین را انجام میدهد، برای اجرای آزمایشی نامنویسی میکند یا هزینه میپردازد. | اینکه همه افراد مشابه او نیز همین تصمیم را میگیرند. |
برای محتوای رایگان، دنبالکردن درس و انجام تمرین میتواند شاهدی از نیاز به یادگیری باشد. برای دوره پولی، نامنویسی در فهرست انتظار با پرداخت یکسان نیست: اولی علاقه را نشان میدهد و دومی تعهد بیشتری را. Strategyzer نیز میان اظهار علاقه و اقدام نزدیک به خرید تفاوت میگذارد. حتی پرداخت چند نفر هم بهتنهایی فروش آینده را تضمین نمیکند؛ آن را در کنار مسئله و مخاطبی که انتخاب کردهاید بخوانید.
داده جستوجو را چطور بخوانیم؟
از واژههای مخاطب شروع کنید، نه فقط نامی که برای دوره انتخاب کردهاید. کسی که به ثبت هزینه فروشگاه نیاز دارد، شاید «آموزش اکسل» را جستوجو کند و شاید هم سراغ «جدول هزینه و درآمد فروشگاه» برود. چند عبارت نزدیک به مسئله و نتیجه یادگیری را کنار هم بگذارید و بعد سراغ ابزارها بروید. داده هر ابزار به پرسش متفاوتی جواب میدهد.
Google Trends: مقایسه علاقه در طول زمان
دو یا چند عبارت را با مکان و بازه زمانی یکسان مقایسه کنید. به روند و نوسانها نگاه کنید: آیا علاقه در طول زمان دیده میشود یا فقط در دورهای کوتاه بالا رفته است؟ Google Trends تعداد واقعی جستوجوها را نشان نمیدهد؛ داده را برای مکان و بازه انتخابی به شاخص نسبی صفر تا صد تبدیل میکند. صفر هم لزوماً به معنی نبود تقاضا نیست؛ عبارتهای کمجستوجو ممکن است در این ابزار صفر نمایش داده شوند. نتیجه ضعیف در Trends را با گفتوگو و آزمون درس نمونه بسنجید.
Keyword Planner: برآورد جستوجوی عبارتها
اگر به Keyword Planner دسترسی دارید، میانگین جستوجوی ماهانه عبارتها و گونههای نزدیکشان را برای مکان و بازه انتخابی بررسی کنید. این برآورد برای مقایسه عبارتهای پیشنهادی و شناخت شیوه بیان مخاطب مفید است. با این حال، جستوجوی زیاد بهتنهایی نشان نمیدهد کاربر آموزش میخواهد؛ شاید پاسخ کوتاهی برای یک سؤال لازم داشته باشد. این داده را نشانهای برای انتخاب عبارت و موضوع مصاحبه بدانید، نه پیشبینی فروش دوره.
Search Console: پرسشهای کسانی که به سایت شما رسیدهاند
اگر سایت یا محتوای آموزشی مرتبط دارید، در Search Console ببینید صفحههای شما برای چه عبارتهایی در نتایج جستوجو نمایش گرفتهاند و کدام عبارتها کلیک آوردهاند. این داده نشان میدهد مخاطب از چه جستوجوهایی به محتوای خودتان رسیده و کدام پرسشها را میتوان با آموزش عمیقتر پاسخ داد. Search Console تصویر کل بازار نیست؛ عملکرد سایت شما را نشان میدهد. اگر هنوز سایت یا صفحه مرتبطی ندارید، نبود داده در آن دلیلی برای رد موضوع نیست.
از آموزشهای موجود چه چیزی یاد بگیریم؟
دورهها و محتوای موجود را از نگاه یادگیرنده بررسی کنید. سرفصلها چه نتیجهای را وعده میدهند؟ مخاطب در پرسشها و نظرها کجا هنوز ابهام دارد؟ آموزشها برای مبتدیان نوشته شدهاند، برای گروهی تخصصیاند یا مسئله مشخصی را حل میکنند؟ جواب این پرسشها میتواند زاویه دقیقتری برای آموزش شما نشان دهد.
قیمت درجشده، تعداد دورهها و نظرهای مثبت، میزان فروش آنها یا فروش دوره آینده شما را روشن نمیکنند. نبود دوره مشابه هم دو تفسیر دارد: شاید جایی برای آموزش شما باز باشد، شاید آن مسئله هنوز برای مخاطب جدی نباشد. برای تشخیص، با افرادی که درگیر مسئلهاند گفتوگو کنید و واکنششان را به یک درس یا پیشنهاد واقعی بسنجید.
در گفتوگو با مخاطب دنبال رفتار گذشته باشید
پرسش «اگر چنین دورهای بسازم، میخرید؟» پاسخ فرضی میگیرد و معیار محکمی برای تصمیم تولید نیست. با کسانی صحبت کنید که قرار است از آموزش استفاده کنند. از تجربه اخیرشان بپرسید، نه اینکه درباره ایده شما حدس بزنند:
- آخرین بار چه زمانی با این مسئله روبهرو شدید و دقیقاً کجا متوقف شدید؟
- برای حل آن چه چیزی جستوجو کردید یا از چه کسی کمک گرفتید؟
- تا امروز چقدر زمان یا هزینه صرف حل این مسئله کردهاید؟
- اگر راه مناسبی پیدا نکردید، چه کاری را ناتمام گذاشتید؟
پاسخها را با واژههای خود مخاطب ثبت کنید. اگر چند نفر مانع مشابهی را با مثال توضیح میدهند، درس نمونه را روی همان مانع متمرکز کنید. اگر بیشتر پاسخها کلیاند و کسی از تلاشی برای حل مسئله حرف نمیزند، مخاطب یا نتیجه آموزش را دوباره تعریف کنید. گفتههای مصاحبه سرنخاند؛ در مرحله بعد باید ببینید مخاطب با یک آموزش واقعی چه میکند.
پیش از تولید کامل، یک آزمون کوچک اجرا کنید
در آزمون کوچک، مخاطب باید بتواند کاری انجام دهد. برای موضوع فرضی «محاسبه سود ماهانه فروشگاه با اکسل»، میتوانید درس کوتاهی بسازید که ثبت هزینهها و دیدن جمع هزینه ماه را، بهعنوان بخشی از مسیر محاسبه سود، آموزش دهد. در پایان از مخاطب بخواهید تمرین را انجام دهد یا برای اجرای آزمایشی ادامه آموزش نامنویسی کند. تعداد بازدید را هم ثبت کنید، اما ببینید چه کسانی تا تمرین یا نامنویسی پیش میروند.
اگر محصول نهایی رایگان است، پیگیری درس بعدی، انجام تمرین و پرسشهای مشخص درباره ادامه مسیر به انتخاب موضوع کمک میکند. اگر قصد فروش دوره دارید، صفحهای با نتیجه یادگیری، سرفصل کلی، قیمت و زمان برگزاری یا تحویل آماده کنید. فهرست انتظار علاقه اولیه را نشان میدهد؛ ثبتنام پولی شاهد قویتری از آمادگی خرید است. در پیشفروش، محتوا و زمان تحویل را روشن بنویسید تا مخاطب بتواند درباره یک پیشنهاد واقعی تصمیم بگیرد.
این مثال و نتیجههای بعدی فرضی هستند. فرض کنید افراد درس ثبت هزینه را تا پایان دنبال میکنند، اما برای آموزش عمومی اکسل نامنویسی نمیکنند. شاید «حل مسئله مالی فروشگاه» وعده مناسبتری از «یادگیری اکسل» باشد. اگر همین افراد پس از دیدن پیشنهاد روشن فقط از ایده تعریف کنند و اقدامی نکنند، هنوز پشتوانه کافی برای تولید یک دوره کامل ندارید.
شواهد را ثبت کنید و بعد تصمیم بگیرید
هر شاهد را همراه منبع و آزمون بعدی ثبت کنید تا گفتهها، رفتارها و برداشت خودتان در هم آمیخته نشوند. جدول زیر دنباله همان مثال فرضی است و ردیفهایش داده واقعی بازار نیستند.
| مخاطب و مسئله | منبع و زمان | شاهد ثبتشده | برداشت و آزمون بعدی |
|---|---|---|---|
| صاحب فروشگاه؛ ثبت هزینه ماهانه | گفتوگو، روز اول آزمون | میگوید هزینهها را پراکنده ثبت میکند. | نشانهای از مسئله است؛ با درس نمونه ببینید برای یادگیری روش ثبت قدمی برمیدارد یا نه. |
| همان گروه؛ یادگیری روش | درس نمونه، پس از انتشار | تمرین را انجام میدهد و درباره ادامه کار سؤال میپرسد. | نیاز به آموزش بیشتر را با اجرای آزمایشی بررسی کنید. |
| همان گروه؛ خرید دوره | صفحه ثبتنام، پایان آزمون | پیشنهاد را میبیند اما پرداخت نمیکند. | در گفتوگوی بعدی روشن کنید ابهام در قیمت، وعده یا اولویت مسئله است. |
پیش از هر آزمون تعیین کنید چه اقدامی برایتان نشانه پیشرفت است و آن اقدام با هزینه تولید چه نسبتی دارد. برای یک درس کوتاه رایگان و یک دوره مفصل پولی نمیتوان یک حد عددی همگانی گذاشت. تصمیم را از ترکیب شواهد بگیرید:
- ادامه دهید اگر مسئله تکرار میشود، مخاطب با درس نمونه کار میکند و برای قالب پیشنهادی شما قدمی متناسب با هدف محصول برمیدارد.
- موضوع یا مخاطب را محدود کنید اگر نیاز در گروه مشخصی دیده میشود، اما وعده کلی واکنشی نمیگیرد. نتیجه یادگیری را دقیقتر کنید و همان گروه را دوباره بیازمایید.
- آزمون را عوض کنید یا تولید کامل را فعلاً متوقف کنید اگر فقط تحسین و جستوجوی کلی دارید و پس از پیشنهاد روشن، اقدامی نمیبینید. در آزمون بعدی بررسی کنید آیا مسئله کماهمیت است، قالب مناسب نیست یا پیشنهاد خوب توضیح داده نشده است.
اعتبارسنجی ایده دوره آموزشی قرار نیست پیش از تولید به شما قطعیت بدهد. کارش این است که با شواهدی کمهزینهتر از ساخت کل دوره، تصمیم بعدی را روشن کند.
پرسشهای رایج
آیا جستوجوی زیاد یعنی دوره فروش میرود؟
خیر. جستوجو نشان میدهد افرادی دنبال اطلاعاتاند، اما مشخص نمیکند به دوره نیاز دارند یا حاضرند برای آن پول بدهند. برای سنجش فروش، پیشنهاد مشخصی ارائه کنید و نامنویسی یا پرداخت را جدا از آمار جستوجو ببینید.
اگر Google Trends برای موضوعی صفر نشان دهد، باید آن را کنار گذاشت؟
خیر. صفر در Trends میتواند به دلیل کمبودن داده برای عبارت انتخابی باشد. عبارتهای نزدیک را با مکان و بازه زمانی یکسان مقایسه کنید. برای موضوع تخصصی، گفتوگو با مخاطب و آزمون درس نمونه هم لازم است تا صفر ابزار را با نبود نیاز یکی نگیرید.
موضوعی که فقط گروه کوچکی به آن نیاز دارند، ارزش تولید دارد؟
اندازه گروه بهتنهایی پاسخ نمیدهد. ببینید مسئله برای آن گروه چقدر جدی است، برای حلش چه میکنند و ساخت آموزش چقدر هزینه دارد. یک آموزش دقیق برای گروهی کوچک ممکن است تصمیم بهتری از دورهای کلی با مخاطب نامشخص باشد.
فهرست انتظار و پیشثبتنام پولی چه تفاوتی دارند؟
ورود به فهرست انتظار نشانه علاقه به شنیدن خبر دوره است. پرداخت برای پیشنهادی با قیمت، محتوا و زمان تحویل روشن، تعهد قویتری نشان میدهد. این دو را در گزارش آزمون یکی حساب نکنید.
سایت آموزشیت رو با خیال راحت مدیریت کن
دوریفای هر روز از اطلاعاتت بکآپ میگیره؛ سایت، فروش دورههای امن و پرداخت هم همه یکجا در دسترست هستن. مدیریت سایتتو راحتتر کن



