آموزش سرچ کنسول برای صاحبان سایت؛ از ثبت تا خواندن اولین گزارش
پس از راهاندازی سایت، میخواهید بدانید صفحههایتان در گوگل پیدا میشوند و کاربران با چه جستوجوهایی به آنها میرسند. برای شروع با سرچ کنسول، سه کار کافی است: مالکیت سایت را تأیید کنید، وضعیت صفحهٔ اصلی را بررسی کنید و گزارش عملکرد را بخوانید. این ابزار نشان میدهد گوگل کدام صفحهها را میشناسد، سایت برای چه جستوجوهایی نمایش داده میشود و سرنخ مشکل را کجا پیدا کنید. ثبت سایت بهتنهایی رتبه را بهتر نمیکند؛ فایدهٔ سرچ کنسول وقتی روشن میشود که از گزارشهایش برای بررسی و اصلاح صفحهها استفاده کنید.
سرچ کنسول چیست و چه چیزی را نشان میدهد؟
گوگل سرچ کنسول (Google Search Console) ابزار رایگان گوگل برای بررسی حضور سایت در نتایج جستوجوی آن است. میتوانید ببینید یک صفحه ایندکس شده یا نه، چند بار در نتایج نمایش داده شده، چند کلیک از جستوجو گرفته و با چه عبارتهایی پیدا شده است. صاحب یک سایت آموزشی، مثلاً میتواند ببیند صفحهٔ معرفی دوره از جستوجوی گوگل کلیک میگیرد یا نه. این کاربردها در راهنمای معرفی سرچ کنسول گوگل نیز آمدهاند.
سرچ کنسول همهٔ رفتار بازدیدکننده را پس از ورود به سایت نشان نمیدهد. برای دیدن بازدید و تعامل کاربران در سایت، میتوانید از گوگل آنالیتیکس ۴ (GA4) استفاده کنید. سرچ کنسول کلیک روی نتیجهٔ سایت در جستوجوی گوگل را میشمارد؛ آنالیتیکس بازدید و تعامل ثبتشده در سایت را گزارش میکند. پس اعداد این دو ابزار لزوماً برابر نیستند. تفاوت محدودهٔ صفحات، زمان پردازش و شیوهٔ ثبت داده هم میتواند در این اختلاف نقش داشته باشد. توضیح گوگل دربارهٔ اختلاف دادهها برای بررسی دقیقتر در دسترس است.
ثبت سایت در سرچ کنسول: Domain یا URL-prefix؟
برای اتصال سایت به سرچ کنسول، وارد حساب گوگل خود شوید، Search Console را باز کنید و از فهرست انتخاب سایت، گزینهٔ Add property را بزنید. «پراپرتی» نامی است که گوگل برای سایت یا بخش مشخصی از آن در این ابزار به کار میبرد. انتخاب نوع پراپرتی به دسترسی شما بستگی دارد: میتوانید DNS دامنه را تغییر دهید یا فقط به فایلها و تنظیمات سایت دسترسی دارید؟
| نوع پراپرتی | چه نشانیهایی را پوشش میدهد؟ | روش تأیید و زمان انتخاب |
|---|---|---|
Domain، مانند example.com | همهٔ زیردامنهها و نسخههای http و https دامنه | فقط با رکورد DNS تأیید میشود؛ وقتی به تنظیمات دامنه دسترسی دارید، دید کاملتری میدهد. |
URL-prefix، مانند https://example.com/ | فقط نشانیهایی که با همین پیشوند شروع میشوند | چند روش تأیید دارد؛ وقتی به DNS دسترسی ندارید یا میخواهید یک نسخه یا بخش مشخص از سایت را بررسی کنید، مناسب است. |
در URL-prefix، نسخههای http و https یا نشانیهای دارای www و بدون آن جداگانه حساب میشوند. نشانیای را وارد کنید که واقعاً برای سایت استفاده میکنید. برای نوع Domain، خود دامنه را بدون https:// و مسیر صفحه وارد کنید. راهنمای رسمی انتخاب پراپرتی تفاوت پوشش این دو نوع را با مثال نشان میدهد.
تأیید مالکیت را چطور انجام دهیم؟
اگر Domain را انتخاب کردهاید، سرچ کنسول رکوردی برای DNS میدهد. همان مقدار را در بخش مدیریت DNS دامنه ثبت کنید و سپس در سرچ کنسول Verify را بزنید. اگر به پنل دامنه دسترسی ندارید، از فردی که آن را مدیریت میکند کمک بگیرید. اگر تأیید انجام نشد، مقدار رکورد و محل ثبت آن را بررسی کنید. ممکن است مدتی طول بکشد تا تغییر DNS در دسترس گوگل قرار گیرد.
برای URL-prefix، اگر به فایلهای سایت دسترسی دارید، فایل HTML ارائهشده را بدون تغییر در محل خواستهشده بگذارید. اگر امکان ویرایش کد صفحهٔ اصلی را دارید، میتوانید متاتگ تأیید را در بخش <head> قرار دهید. بعضی سامانههای مدیریت سایت هم بخشی برای افزودن این کد دارند؛ راهنمای همان سامانه را دنبال کنید. فایل، متاتگ یا رکورد تأیید را پس از موفقیت پاک نکنید، چون گوگل میتواند مالکیت را دوباره بررسی کند. جزئیات هر روش در راهنمای تأیید مالکیت گوگل آمده است.
سه کار روز اول پس از تأیید سایت
پس از تأیید مالکیت، لازم نیست همهٔ منوها را یاد بگیرید. کار را با این سه بررسی شروع کنید:
- صفحهٔ اصلی را بررسی کنید. نشانی کامل آن را در نوار بالای سرچ کنسول وارد کنید. ابزار URL Inspection وضعیت همین صفحه را در فهرست گوگل نشان میدهد. اگر صفحه هنوز در فهرست گوگل نیست، دلیل نمایشدادهشده را بخوانید. برای سایت تازه، این وضعیت بهتنهایی نشانهٔ مشکل جدی نیست.
- گزارش Performance را باز کنید. در بخش نتایج جستوجو، تاریخ و نوع جستوجو را نگاه کنید و سپس روند نمایش و کلیک را ببینید. اگر هنوز دادهای نمیبینید، پراپرتی انتخابشده را بررسی کنید و چند روز برای ظاهرشدن دادهها فرصت بدهید.
- صفحات مهم را مشخص کنید. صفحهٔ اصلی، صفحهٔ معرفی دورهها و چند مقالهٔ کلیدی را یادداشت کنید. در دفعات بعد، وضعیت همین صفحات را پیگیری کنید؛ لازم نیست هر نشانی ایندکسنشدهای را بهعنوان مشکل سایت تلقی کنید.
گزارش Performance را چگونه بخوانیم؟
در گزارش Performance یا «عملکرد»، چهار عدد اصلی دیده میشود. هر عدد به پرسش متفاوتی جواب میدهد؛ هیچکدام بهتنهایی دربارهٔ کیفیت یک صفحه حکم قطعی نمیدهند. راهنمای گزارش عملکرد گوگل تعریف این معیارها و فیلترهای گزارش را آورده است.
| معیار | معنی ساده | پرسشی که کمک میکند پاسخ دهید |
|---|---|---|
| Clicks؛ کلیکها | تعداد کلیک از نتایج جستوجوی گوگل به سایت | چند بار از نتیجهٔ جستوجو روی سایت کلیک شده است؟ |
| Impressions؛ نمایشها | تعداد دفعات نمایش سایت در نتایج جستوجو | گوگل چند بار سایت را برای جستوجوها نشان داده است؟ |
| CTR؛ نرخ کلیک | نسبت کلیک به نمایش | از میان نمایشها، چه سهمی به کلیک رسیده است؟ |
| Average position؛ میانگین جایگاه | در نمای کلی گزارش، میانگین جایگاه بالاترین نتیجهٔ سایت در نمایشهای ثبتشده | نتیجهٔ سایت در این دوره، بهطور میانگین در چه جایگاهی دیده شده است؟ |
فرض کنید یک صفحهٔ آموزشی در یک بازهٔ مشخص ۱۰۰۰ نمایش و ۲۰ کلیک گرفته است؛ نرخ کلیک آن ۲٪ میشود. این مثال فرضی بهتنهایی نمیگوید عنوان صفحه ضعیف است. ابتدا در تب Pages همان صفحه را انتخاب کنید و سپس در Queries ببینید برای چه جستوجوهایی نمایش داده شده است. اگر جستوجوها با موضوع صفحه همخوانی دارند، جایگاه و عنوانی را که کاربر در نتیجه میبیند کنار هم بررسی کنید. جایگاه میانگین نیز رتبهٔ ثابت صفحه برای همهٔ کاربران و همهٔ جستوجوها نیست.
برای تصمیمگیری، یک بازهٔ زمانی را با بازهای مشابه مقایسه کنید و سراغ صفحه یا عبارت مشخص بروید. مثلاً اگر کلیک یک مقاله کم شده، ببینید نمایش آن هم افت کرده یا فقط نرخ کلیک تغییر کرده است. اگر نمایش کم شده، مسیر بررسی با وقتی که فقط نرخ کلیک افت کرده فرق دارد. از طرفی، جستوجوی دستی نام مقاله همیشه همان چیزی را نشان نمیدهد که همهٔ کاربران میبینند؛ زمان، مکان و دستگاه در نمایش نتایج اثر دارند.
اگر صفحهای در گوگل نیست، از کجا شروع کنیم؟
برای دیدن وضعیت کلی صفحات، گزارش Page indexing را باز کنید؛ برای فهمیدن وضعیت یک نشانی مشخص از URL Inspection کمک بگیرید. گزارش اول نمایی کلی از صفحههای شناختهشده و دلیلهای ایندکسنشدن میدهد؛ ابزار دوم جزئیات همان نشانی را نشان میدهد که وارد کردهاید. راهنمای Page indexing و راهنمای URL Inspection این دو کاربرد را جداگانه توضیح میدهند.
فرض کنید صفحهٔ معرفی یک دوره تازه منتشر شده و در جستوجو پیدایش نمیکنید. نشانی کامل آن را در URL Inspection وارد کنید. اگر پیام URL is on Google دیده شد، صفحه در فهرست گوگل است؛ اما این پیام تضمین نمیکند که در هر جستوجو نمایش بگیرد. اگر URL is not on Google دیده شد، بخش Page indexing همان نتیجه را باز کنید و دلیل را بخوانید. سپس با Test live URL بررسی کنید نسخهٔ فعلی صفحه برای گوگل قابلدسترسی و احتمالاً قابلایندکس است یا نه؛ وضعیت ایندکس به نسخهای مربوط است که گوگل پیشتر دیده است.
دلیل ایندکسنشدن را با هدف آن صفحه بسنجید. صفحهٔ حذفشده، نسخهٔ تکراری یا صفحهای که عمداً با دستور noindex از فهرست گوگل کنار گذاشته شده، قرار نیست در نتایج باشد. اما اگر صفحهٔ مهم و عمومی سایت ایندکس نشده، بررسی کنید برای بازدیدکننده بدون ورود باز میشود، از صفحات دیگر سایت به آن لینک دادهاید و نشانی اصلی آن (canonical)، که نسخهٔ ترجیحی میان نشانیهای مشابه است، به صفحهٔ دیگری اشاره نمیکند. پس از برطرفکردن مشکل، میتوانید برای همان نشانی درخواست ایندکس بدهید. این درخواست خزش و ایندکس فوری را تضمین نمیکند و تکرار آن هم فرایند را سریعتر نمیسازد. راهنمای درخواست خزش گوگل این محدودیت را روشن کرده است.
سایتمپ را چه زمانی ثبت کنیم؟
سایتمپ XML فایلی است که نشانی صفحههای سایت را برای کشفشدن در اختیار گوگل میگذارد. اگر سایت شما کوچک است و همهٔ صفحههای مهم از طریق لینکها، با شروع از صفحهٔ اصلی، پیدا میشوند، ممکن است به ثبت سایتمپ نیاز نداشته باشید. برای سایتی با صفحههای بیشتر یا صفحههایی که کشفشان سختتر است، سایتمپ میتواند مسیر معرفی نشانیها را روشنتر کند. راهنمای Sitemaps گوگل همین تفاوت را توضیح میدهد.
اگر سایتمپ دارید، ابتدا نشانی واقعی فایل را در سایت خود پیدا کنید؛ مسیر آن در همهٔ سایتها یکسان نیست. فایل باید بدون نیاز به ورود برای گوگل در دسترس باشد. سپس در بخش Sitemaps سرچ کنسول، نشانی آن را در قسمت افزودن سایتمپ وارد و Submit را انتخاب کنید. بعداً وضعیت دریافت فایل و خطاهای احتمالی را در همان گزارش ببینید. وضعیت موفق سایتمپ یعنی گوگل فایل را دریافت و پردازش کرده است؛ ایندکسشدن همهٔ نشانیهای داخل فایل از آن نتیجه نمیشود.
وقتی عدد یا پیام نگرانکنندهای دیدید، اول کجا را بررسی کنید؟
| نشانه | گزارش مناسب | اولین بررسی |
|---|---|---|
| بعد از تأیید سایت دادهای نمیبینید | Performance | پراپرتی و بازهٔ تاریخ را بررسی کنید؛ دادههای سایت تازه ممکن است چند روز بعد ظاهر شوند. |
| کلیکها کم شدهاند | Performance → Pages و Queries | صفحهها و عبارتهای افتکرده را پیدا کنید؛ ببینید نمایش، نرخ کلیک یا هر دو تغییر کردهاند. |
| نمایش زیاد است، اما کلیک کم | Performance → Queries و Pages | عبارت جستوجو، جایگاه میانگین و تناسب عنوان و محتوای صفحه با آن عبارت را کنار هم ببینید. |
| یک صفحهٔ مهم ایندکس نشده | URL Inspection | دلیل وضعیت، دسترسی به صفحه، noindex و نشانی canonical را بررسی کنید. |
| تعداد صفحههای ایندکسنشده بالا رفته است | Page indexing | ببینید کدام گروه از نشانیها مهماند و کدامها نسخهٔ تکراری یا حذفشدهاند. |
برای بررسی افت کلیک، مشخص کنید کدام صفحه و عبارت در چه بازهای تغییر کرده است. اگر چند صفحهٔ مهم همزمان افت کردهاند، مشکل مشترک در دسترسی یا تنظیمات سایت را هم بررسی کنید؛ نوسان یک صفحه الزاماً همان علت را ندارد.
چک ماهانهٔ کوتاه برای صاحب سایت
گوگل پیشنهاد میکند حساب سرچ کنسول را حدود ماهی یکبار یا پس از تغییر محتوای سایت بررسی کنید. برای یک بازبینی کوتاه، این ترتیب کافی است:
- در Performance، روند کلیک و نمایش را با دورهٔ قبلی مقایسه کنید و صفحههای اثرگذار را پیدا کنید.
- برای صفحههای اصلی و صفحههای تازهمنتشرشده، وضعیت ایندکس را در صورت نیاز با URL Inspection ببینید.
- اگر سایتمپ ثبت کردهاید، وضعیت آن را در Sitemaps بررسی کنید.
- اگر افت گسترده یا مشکل ایندکس برای صفحههای مهم میبینید، دلیل دقیق گزارش را ثبت کنید و بعد سراغ اصلاح بروید.
اگر با خطای سرور، مسدودشدن ناخواستهٔ صفحههای مهم یا مشکل فنی تکرارشونده روبهرو شدید و به تنظیمات سایت دسترسی ندارید، متن خطا و نشانی چند صفحهٔ نمونه را برای پشتیبان فنی یا متخصص سئو بفرستید. با این اطلاعات، پشتیبان میتواند علت را دقیقتر بررسی کند.
پرسشهای رایج دربارهٔ آموزش سرچ کنسول
آیا سرچ کنسول رایگان است؟
بله. گوگل سرچ کنسول را بهعنوان یک سرویس رایگان برای بررسی حضور سایت در نتایج جستوجوی گوگل ارائه میکند. برای دیدن دادههای سایت باید مالکیت آن را تأیید کنید یا از مالک تأییدشده دسترسی بگیرید.
برای ثبت سایت، Domain بهتر است یا URL-prefix؟
اگر به DNS دامنه دسترسی دارید و میخواهید دادهٔ همهٔ زیردامنهها و نسخههای سایت را یکجا ببینید، Domain انتخاب مناسبی است. اگر فقط یک نسخه یا بخش مشخص از سایت را میخواهید، یا تأیید از راه فایل و متاتگ برایتان عملیتر است، URL-prefix را انتخاب کنید.
چرا بعد از اتصال سایت هنوز دادهای نمیبینم؟
دادهٔ سایت تازه بلافاصله در همهٔ گزارشها ظاهر نمیشود. نخست پراپرتی انتخابشده و بازهٔ تاریخ را بررسی کنید و چند روز برای پردازش داده فرصت بدهید. اگر URL-prefix ساختهاید، مطمئن شوید پیشوند ثبتشده با نشانی واقعی صفحات یکی است.
آیا درخواست ایندکس، صفحه را فوراً وارد گوگل میکند؟
خیر. درخواست ایندکس یعنی از گوگل میخواهید صفحه را دوباره بررسی کند. زمان خزش و تصمیم ایندکس در اختیار گوگل است؛ حتی تأیید شدن درخواست نیز تضمین حضور صفحه در نتایج نیست.
هر صفحهای که در Page indexing ایندکس نشده، مشکل دارد؟
خیر. صفحهٔ تکراری، حذفشده یا صفحهای که عمداً از ایندکس خارج کردهاید، میتواند بهدرستی در گروه ایندکسنشدهها باشد. ابتدا مشخص کنید آن نشانی باید در نتایج گوگل باشد یا نه؛ سپس دلیل همان وضعیت را بررسی کنید.
چرا تعداد کلیکهای سرچ کنسول با GA4 فرق دارد؟
سرچ کنسول کلیک روی نتیجهٔ سایت در جستوجوی گوگل را گزارش میکند و GA4 بازدید و تعامل کاربر در سایت را ثبت میکند. محدودهٔ صفحات، بازهٔ زمانی، تأخیر پردازش و تنظیمات ثبت داده را یکسان کنید و بعد اختلاف را تفسیر کنید.
ساخت سریع سایت آموزشی
با زیرساخت سریع دوریفای سایتت رو راه بنداز؛ بدون دردسر فنی و خرید جداگانهی هاست و دامنه. دورههات امن میمونن و پرداختها هم از درگاه دوریفای انجام میشن. سایتتو راه بنداز



